To vise kvinner og ein visegut

Om større og helst mindre hendingar på Lom folkebibliotek.

torsdag 7. desember 2017

Topp 5-lister

Eg jobba ein gong i tida som platepushar. I musikkbransjen, mellom all erotikken, rusinga og rockinga, og særleg i desember, var og er det ikkje noko som er så naudsynt som å laga lister. Eg skal ikkje skrive om musikkbransje og lister her i bloggen, det er berre å lesa Nick Hornbys herlege debutroman "High fidelety" for innblikk i saka.

I bokbransjen, mellom stive permar, raudvin og godstolsitting, synsast det au med kåringar og lister av alle slag. Teikneseriar har merkelappen "berre for ungar", og blir ikkje ofte omtala i bokbransjen. Det finst mengder av gode teikneseriar for både vaksne og ungar, og eg vil meine at teikneseriar for ungar kan lede til meir lesing, og at dei beste Donald Duck historiene (Carl Barks og Don Rosa) er kvalitetslitteratur. Difor vil eg i denne bloggen koma med to personlege topp 5-lister. Ei for årets beste teikneseriar på biblioteket, og ei for tidenes beste teikneseriar.


TeikneseriAres topp 5-liste for teikneseriar i Lom folkebibliotek 2017:
1: Moderator av Flu Hartberg.
Ei postapokalyptisk forteljing om heltemot, politikk, religion, teknologi og Bjarne Melgaard.
2: Gelé av Ida Eva Neverdahl.
Om tøysejenta Lulu, og hennar eventyr med einhjørningar, ostepop, fascisme og magi.
3: Arsène Schrauwen av Olivier Schrauwen.
Ein surrealistisk hallusinasjon over korleis koloniekspedisjoner kunne opplevast for naive europearar.
4: Nulteliv av Espen Friberg og Fredrik Larsen.
Ein gong i tida var det eit land der born handla rullings og Winner Tip til
foreldra. Der porno var noko ein fann i skogen og ikkje på internett. Dette er historier frå dette landet.
5: Trusselen fra dypet av Landmark, Tellefsen, Iversen og Volle.
Dette er fyrste bindet i 7-serien, ein heilt unik og spennande superhelt-teikneserie for born og ungdom.

TeikneseriAres topp 5-liste for tidenes beste teikneseriar:
1: Sandman av Neil Gaiman m.fleire.
Ein lang serie om draumar, gudar, demonar, legendar og gode historier.
2: Skrue McDucks liv og levnet av Don Rosa.
Alle hendingane som er nemnt i Skrues skapar (Carl Barks) sine teikneseriar, kronologisert og teikna i vidunderlege detaljrike og spennande historier.
3: Jazzbasillen av Christopher Nielsen.
Klassikar frå 1989 om Oslo, jazz og femtitallet.
4: Batman - the dark knight returns av Frank Miller.
Det var her Batman fekk ballane tilbake etter årevis med latterlege tv-seriar og fjasete teikneseriar.
5: Maus av Art Spiegelman.
Ofte omtala som den viktigaste teikneserien nokonsinne. Har vunne tunge prisar.

Seriebloggaren BibliotekAre






torsdag 30. november 2017

Jippi!

Medan mange dei siste dagane har kjempa og fiksa adventskalendrar av det meir eller mindre kostbare slaget, fekk vi i går melding om ei retteleg gjev førjulsgåve! I haust søkte vi Nasjonalbiblioteket om støtte, etter at dei lyste ut middel til arenautvikling. Søknaden vart innvilga, og vi vil i det komande året såleis ha heile 50 000,- ekstra å rutte med til til utvikling av bibliotekrommet!
Årets førjulsgåve frå Nasjonalbiblioteket

Vi har ei årrekkje brukt det same rommet til dei fleste arrangementa vi har gjennomført, og lenge hatt ønskje om å kunne tilrettelegge rommet og plassen betre for bokpratar, forfattarbesøk, konsertar og ymse andre tiltak. For det første er det litt synd å plassere dyktige forfattar og andre kulturformidlarar på golvplan framfor publikum. Det hjelper lite å by på djupe godstolar når det berre er dei frammøtte på fremste rad som ser kven som pratar. Einskilde av dei tilsette har også store avgrensingar med tanke på å rage så høgt over golvet at publikum ser vedkomande når personalet lyt halde innleiing eller på anna vis prate til "salen". Her har mellombelse tiltak vore hardt utprøvde, slik som rak rygg, tøyingsøvingar, høge hælar og kliving på veslkrakk, utan at dette har ført til nemneverdige forbetringar. Difor har ønskje om ei samaleggbar, mobil scene lenge stått på ønskjelista. No får vi endeleg råd til dette!

Alle skal få sjå! Alle skal få høyre!
Kulturstorleikar som reiser rundt og formidlar, utset stemmebanda sine for større påkjenningar enn dei fleste. Bibliotekarar som har lett for å produsere ord med lyd, får av og til også slike skadar på desse organa at røysta i rein protest legg ned drifta frå tid til annan. Då er det  vanskeleg å stå framfor publikum og presentere folk, bøker eller dikt. Store, flotte bibliotek har slike fine, små lydknottar ein får plassert framfor munnen, som aukar volumet på stemma slik at ho fyller heile rommet, når fram til alle som vil høyre. Slik utstyr har vi aldri eigd, men no ser vi oss nok råd til å handle nette myggar med godt læte utpå nyåret. Alle skal få høyre!

Ein sjeldan gløtt...
Vi er glade i sola her mellom fjella, og gjennom vinteren lyt mange av oss karre oss til fjells for i det heile å få gløtten av solauga. Om sommaren kan derimot sola bli ei plage når ho steiker varmt gjennom dei store, gamle vindaugo våre. Det byr på utfordringar under arrangement. Varmen, ljoset og den tette lufta øydelegg for den gode opplevinga av dei ulike arrangementa. Men no kan vi koste på oss ljostette rullegardinar som stengjer ute både ljos og delar av varmen. Phu!

Reolparken vår har også skranta i takt med bibliotekarane og åra, og får vi pengar til overs, vil vi kanskje fornye delar av denne. Personalet er det heller vanskeleg å gjere større fornyingar på, så der får vi berre sjå kva ver og vind kan hjelpe til med av endringar framover. Det er meire uvisst om desse vil gå under kategorien "forbetringar"... Takknemlege er vi i alle fall for innvilginga av søknaden vår!

Veslkrakkbloggar: Merete

fredag 24. november 2017

Bilar og bord

Matronesjef Merete har lenge vore på jakt etter eit passande stugubord til retro-sofaen. Eg har i haust vorte sambuar, og sambuaren hadde heilt andre planar for stugu vår enn mitt herlege 70-tals stugubord med tilhøyrande avishylle under. Så da var det berre å laste opp pickup'en og køyre herlegheita til biblioteket for trygg oppbevaring og bruk.

Pickup'en med vakker bakgrunn.
Dei vise kvinnene tykte stugubordet passa særs godt og personalmøtet vart flytta frå bakrommet til sofakroken. Det vart ei tyle kaffistund, og oss fekk snakka og planlagt og alt var berre triveleg.  


Men med eitt var det slutt på kosen, Merete var på det meste klar for å ta bloggen, men på eitt eller anna vis enda det opp med loddtrekning om blogginga. Matrona skreiv A, R og M på tre lappar, og arme underteikna trakk seg sjølv. 

Trekning. Ikkje arrangert bilete.
Eg finn det fortsatt litt utfordrande dette med blogging. Dei vise kvinnene hamrar laus på tastaturet, byr på seg sjølve og får blogginga til å verke som ein leik. Eg er av typen som helst må grue meg litt på førehand, og få tid til å planlegge tema.

Vi har utfordringar med internett på personal-pc'ar i dag, så eg sit på ein av publikumsmaskinane og vrir hugu med blogginga. Fordelen med å sitta ute i offentligheita synte seg kjapt då två av mine favoritt-ungdommar kom forbi og lurde på kva eg dreiv med. Eg fortalde om ulykka med loddtrekninga og surva i veg med parallellar til lekseprøver og liknande ulumskheiter.

Bonus til gutane.
Gutane kom med sympati og gode råd, det var berre å skrive om kva eg hadde gjort i dag, og var eg smart så tok eg med bilde av ein lastebil eller pickup slik at målgruppa for bloggen og kunne bli dei.

Takksam for gode råd bloggar
BibliotekAre

fredag 17. november 2017

Den herlege stilla i biblioteka

Den herlege stilla i biblioteka.
Kungliga biblioteket i Stockholm.
I mitt liv som studerande bibliotekar, har eg i ein periode testa ut biblioteka frå andre sida av skranken. Som bibliotekar er dette veldig spennande. Å sjå korleis ein blir møtt av personalet, tenkje over korleis ein sjølv ville opptredd i ein tilsvarande situasjon og reflektere over kva oppleving det gjev å vera på dette biblioteket.

Det eg har sett mest pris på, er imøtekomande, serviceinnstillte og kompetente bibliotekarar, bibliotekarar som får meg til å føle meg vel, ikkje som ein dust med dustetet spørsmål som bibliotekaren eigentleg ikkje har tid eller lyst til å hjelpe. Eg har også opplevd det. For biblioteka si framtid som ein fysisk stad å vera, meiner eg at det er veldig viktig at bibliotekbesøket blir ei positiv oppleving for dei fleste brukarar. Alle bibliotek burde ta dette opp til vurdering frå tid til anna. Korleis er det å koma til biblioteket vårt? Er det noko som kan forbetrast?

Noko anna eg har sett stor pris på i biblioteka eg har besøkt, er stilla. Når eg har brukt biblioteket som student, har dette vore viktig for meg. Eg må ha det stilt rundt meg for å konsentrere meg. Eg meiner at alle bibliotek bør ha stillesoner både for studentar, skuleelevar og for folk som berre søkjer stilla. Stilla i biblioteket er ein kvalitet, ikkje noko negativt som det ofte blir framstilt som. Vi treng stillesoner i samfunnet. NSB har skjønt det og tilbyr NSB Stille. Biblioteka bør også løfte fram dette som ein kvalitet. Vi treng ikkje negative oppslag med strenge plakatar. Vi kan gjera det til noko positivt. På biblioteket er det lov å vera stille! På biblioteket kan du få ha det stille rundt deg. Tenk så godt det er i eit elles støyande samfunn.

Elles får Frode Grytten æra av å avslutte dagens tekst med dette fine biblioteksitatet frå A-magasinet nr. 42: "Biblioteket er et sted fritatt for kjøp og salg, der alle er rike."

Rita

fredag 10. november 2017

Ta ein Aukrust

Sjelevarm diktar
"Kæin du kje tå ein Aukrust?" I lystige lag fell det seg ofte slik at underteikna får ein trong til deklamering av ymse slag. Sjeldan er det slik som let seg plukke fram frå hugsen, men oftast finst det skriftleg materiale lett tilgjengeleg. Om det er i ljosken av ein sein skorsteinseld, eller ved kaffirasten på ei heimfjellshø, kjem inspirasjonen gjerne strøymande så intens at ein kan tillate seg å trylle fram rimsmeden i seg sjølv, medan det i meir urbane lag helst kjem trillande direkte sitat frå skrivne kjelder. Når masterbibliotekaren var lystig i lag saman med meg, unngjekk eg tidlegare å kome opp i diskusjon om dei lokale lyrikarane, der vår kjærleik til lyrikken dreg litt til kvar sin kant. Men dette har endra seg med tida. I alderdomen kan vi visst dele det meste, vi to, frå lyriske perler til mannlege bibiotekarar.

Rett utanfor vindauga vårt i gamleprestgarden står ein av dei aller største diktarane våre i stram positur med nasen vend austover dalen ("aust" heiter "sø`te" på lomver). I dag hadde han kledd seg etter véret, med sjelevarmar om akslene og alpehuve over luggen. Eg laut bekse meg fram i den kramme snøen og helse på han denne  snøtunge morgonen, og kom slik i tankar om kor rik bygda vår er på lyrikk og litterære perler. Olav er berre ein av fleire Aukrustforfattarar som er "utstongje" frå Lom.

Nevøen Kjell er den meste kjende av dei, medan sonen Olav O. også gav ut nokre fantastiske bøker
som Kjell illustrerte. Den eine boka deira, "Risen i Jutulfjell", vart i 1949 kåra til Årets vakraste bok, og var kanskje den som gjorde at karrieren til Kjell skaut fart. I desse førjulsdagar er ei anna bok av Olav O. kanskje minst like aktuell; "Nisser og småtroll". Her møter vi mellom andre Nigards-Truls og Oppigardsnissen Nils, samt dei lodne småtrolla Bertil, Olvar og Signe, som bur i Storfurua. Ei fornøyeleg historie som absolutt bør takast fram att for dei yngre generasjonane.

I tillegg til desse markante mennene, har vi også Kari Aukrust, som skreiv dikt inspirert av fjella og naturen rundt oss, samt teologen og forfattaren Tor, som også var nevø av Diktar-Olav.

Frå tid til annan kjenner eg aukrustblodet risle i årene mine, og tillet meg såleis i frivolne stunder å sole meg litt i glansen av alle desse ordsterke anane. Støyter du på bibliotekaren i tyleg lag, ser eg ikkje bort i frå at det blir servert ein "Aukrust" også i tida framover. Det er han verd!

Lystig bloggar: Merete

fredag 3. november 2017

Ta del!

Det var ein av desse morgonane att. Stålis på ruta, tomt i kaffiglaset, uregjerleg strittehår, trong brok, slurv i kummen, og svoltne småfuglar på eit magert fuglebrett. Det passa altså særs dårleg med nokre minutt ekstra på eit skrukkete laken. Tanken på alt som skulle gjerast, og alt som for all del ikkje måtte gløymast, rulla som rundstein i flaumstor vårbekk, larmande og tungt over nakkegropa. "Keitt", tenkte eg.

Nokre minutt seinare: Webastoen turande i skodaen, varm te i kruset, nyvaska bestemorkrøll, eit hakk ut i beltet, ei gild skjærfjøl over slurvet, og haugen på med solsikkefrø på brettet. Dagens gjeremål memorert, delvis notert. Larmen over nakken glei sakte over i mild bris. "Godt", tenkte eg.

For godt har eg det verkeleg. Vaksen opp i Noreg, på denne trygge, vesle staden mellom høge fjell, blant snille folk som lever i fred med kvarandre. Eit arbeidsamt folk som vernar om tradisjonar, set familien høgt, dyrkar friluftslivet, held hund og katt, besøkjer grannen når ein får lyst til det. Vi har unngått krig i fleire mannsaldrar, har eitt av verdas beste trygdesystem, har gode støtteordningar til utdanning, kan fritt velje om vi vil handle nytt eller brukt, dyrt eller billig. Visst har landet vårt sine utfordringar! Fleire slit med trong økonomi, einskilde får ikkje den medisinen dei treng fordi han blir for dyr, avgifter gneg bankkortet i filler, mange gamle er einsame, og ei mengd unge slit med store psykiske vanskar. Sett under eitt, er vi likevel eitt av verdas lykkelegaste og rikaste folk. Vi trekte gullkupongen då vi vart fødde, med andre ord.

Nettopp på bakgrunn av dette, blir eg så frykteleg trist når eg ser korleis vi møter dei nye
landsmennene som søkjer del i lykka vår. Framandfrykt og mangel på kunnskap drep integreringa og stengjer for dei gode møta i kvardagen. Vi ser grupper av menneske med ei anna hudfarge, som snakkar høglydt på framande språk, som klumpar seg saman i grupper, luktar annleis, som krev plass på butikken, kler seg rart og sprengjer i køen. Vi ser ikkje minna deira, opplevingane deira, kjenner ikkje frykta som har herja i skrottane, tapa, sorga og den gnagande usikkerheita for framtida. Vi ser ikkje på økonomiske overføringar til kommunen vår som ein ressurs, så lenge dei ikkje kjem oss innfødde direkte til gode. Vi ser ikkje på nye menneske som ein ressurs, som kan lære oss eitkvart om livet, vere til hjelp når vi treng det, tilføre samfunnet vårt kunnskap, verdiar og ikkje minst glede. Vi har gløymt at våre eigne også flykta frå tronge tilhøve for nokre mannsaldrar sidan, at dei flokka seg saman i gettoar, tviheld på språket sitt og dyrka dei norske tradisjonane. Og dersom ein av desse "framande" skil seg ut som ein lite likandes person med dårlege haldningar, får heile gruppa tvert nett det same stemplet. Mest som at kvar og ein av oss innfødde er så vidunderleg gode menneske, tvert gjennom?

På biblioteket møter vi desse "framande" kvar dag. Ikkje alle, men dei fleste er innom oss med jamne mellomrom, anten for å låne bøker eller spåkkurs, bruke pc, eller rett og slett berre for å prate. Og jamt over er dei absolutt like trivelege og imøtekomande som alle andre vi møter. Kanskje hakket meir høflege, berre. Men dei aller fleste slit stygt med å kome i kontakt med bygdefolket. Dei har ingen å prate med, dei kjenner seg einsame, har lite å ta seg til, og fleire kjenner seg lite velkomne i ymse aktivitetstilbod. Amal Aden sa ein gong at ordet einsam var eit omgrep som ikkje fanst på somali, og at ho kjende seg meire einsleg som gatebarn i Oslo, enn heime i det krigsherja landet sitt. Det seier ikkje lite om oss som folkety... Og underteikna må vedgå at ho fleire enn ein gong har tørka tårer på bakrommet etter samtale med nokre av desse fine menneska.

På bakgrunn av dette kjem vi ganske så snart til å starte opp att med ei form Språkkafè på biblioteket. Vi må først berre få med oss nok innfødde på laget til å prate med desse nye landsmennene. Vi vil leggje opp til konkrete aktivitetar kvar kveld, for å halde praten jamt i gong, og kanskje blir einskilde grupper spesielt inviterte av og til. Vi ønskjer spesielt at yngre folk kan vere viljuge til å delta saman med oss på desse artige kveldane (folk mellom 20 og 40 er mangelvare!), men absolutt alle, uansett alder, kjønn og bakgrunn, er velkomne! Følg med, møt opp og gjer bygda vår til ein trivelegare stad å bu!

Les gjerne innlegget vårt frå juni 2013, der vi arrangerte Damenes aften:  https://lomfolkebibliotek.blogspot.no/2013/06/damenes-aften.html

Bloggar: Merete







fredag 20. oktober 2017

Litterært kaffislabberas

(slabberas: festleg samvær der ein drikk særleg kaffi eller te og pratar, av slafse, truleg med innverknad frå lepje)

Etter skriveveke og vel så det i hovudstaden, er det atter slike fjell og dalar og tid for litterært klaffislabberas. Sist vi hadde litterært kaffislabberas, hadde vi herrane Jens M. Johansson og Are Kalvø å slå i bordet med. I dag har tre små bibliotekarar berre seg sjølve og Litteraturen å bjuda på. Etter høgtlesinga under dagens morgonkaffi, har vi likevel tru på at Litteraturen han stend sjølv um bibliotekarane stupa. Og som kjend; ein lever ikkje av ånd aleine, og vi må for all del ikkje gløyme kaffimaten!
Kokosmatroner
I dag tideg kom nemleg bestemorbibliotekaren, ho som ordnar ALT her for tida (pga den sjefen som fekk MASTERSJUKEN og alle VEDERSTYGGELEGHEITER det har ført med seg), hesebesande inn døra med famnen full av ferskaste heimebakst. Ho let berre døra stå oppe, måtte ut i bilen etter ein famn til, og brått var biblioteket fylt av dei ljuvaste angar: Snart dufta det av kanel og kokos og makroner i kvar ei krå. Ho hadde båkå.

Verdas beste klovn, Knut
I går kveld, etter at ho hadde hatt ansvar for kveldsarrangement med verdas beste klovn Knut til stormande hus og full jubel, hadde ho båkå. Det var det andre arrangementet ho hadde ansvaret for denne veka forresten, og det var etter det at ho reiste heim og slengde i hop ei æppelkakuåkåst. Ho tok sjølvsagt den aller lengste langpanna slik at ho som låg i den vederstyggelege MASTERSJUKEN skulle sleppe unna bakst også. I dag tidleg stod ho like så godt grytidleg opp og slengde i hop ei ny røre. Kokosmakroner denne gong, eller var det havre, same kan det vera, snøygt var det! Slik troppa ho opp med boksar bugnande av søteplekaku og ferske makroner attpå alt.

BibliotekAre har reggae seg opp.
Ho som lir av MASTERSJUKEN, listar seg berre stille rundt i dørene i slike høve, bidreg med kaffitrakting, set på plass ei bok eller to, held kaffikoppen hennar halvfull, slike små ting ho framleis meistrar. Men bak ryggen hennar kunne ho og kompanjong bibliotekAre likevel ikkje dy seg. I ein augeblink der alt det dårlege samvitet glapp, døypte dei kokosmakronene hennar om til kokosmatroner. Det turde dei naturlegvis ikkje seia høgt. Berre ei ørlita, nesten uhøyrleg humring under morgonkaffien. Men sanneleg, sanneleg det seier eg dykk. Ein gong får ho løn og matroneplass i bibliotekarhimmelen! I mellomtida blir underteikna å finne i Vesaas-land. Vil døkk me någå, så træffest åss der. Kom liljor.

Og den åndelege føda:
Bestemorbibliotekaren: Verda er ein skandale. Ei lita bok om livet på landet av Agnes Ravatn. BibliotekAre: Kvindelig hygiene av Dr. Med. Kr. Brandt
Underteikna: For øvrig mener jeg at Karthago bør ødelegges av Kyrre Andreassen

Vel møtt!

Rita