Tre vise kvinner

Tre vise kvinner har blitt to vise kvinner og ein visegut.
Om større og helst mindre hendingar på Lom folkebibliotek.

lørdag 15. september 2018

Knausgård, Harstad og eit grensesprengjande sjølvilete

Redusert mannskap fredag gjorde sitt til at bloggen fekk kvile ei ekstra natt, heilt til underteikna i dag kom borti ein slumpetreff som berre skreik om å bli nemnt i det offentlege. For her på huset slumpar ein borti så mangt, strategisk plassert som vi ligg, midt i kjernen av alt Lom kan by på.

I dag kom ei eldre lita dame ruslande inn her, fór over alle romma med stokken takstfast tappande mot golvbelegget, tydeleg på leit etter eitkvart. Fleire gongar halta ho forbi meg utan å ofre eit einaste augekast på bibliotekaren, før ho langt om lenge våga seg bort åt skranken og spurde forsiktig kva for språk eg helst ville kommunisere med henne på; nederlandsk, tysk eller engelsk? Sjefen har i lang tid understreka at eg har eit sjølvbilete som til tider sprenger alle fornuftige grenser, så eg valde i dag å konversere på engelsk. Det synte seg at eg hadde ei nederlandsk, og svært lærd, pianistinne framfor meg. Ho var på jakt etter bøkene til Elena Ferrante og Karl Ove Knausgård, helst i tyske utgåver, eller til naud engelsk, då. Ho hadde lese dei alle, skrytte dei velfortent opp skyene, og ville no tipse venninna si om desse fantastiske forfattarane: "Knausgård must be a big star here in Norway?" Jau, eg laut vedgå det, vi kan smykke oss med slike som han, ja! Litt synd var det då at eg ikkje kunne hjelpe henne med utgåver på andre språk, og heller ikkje hadde eg store noteverk ho kunne få studere, så ho skunda seg vidare i verda. 

Ho var ikkje meir enn ut døra komen, før eg var på nippen til å flyge ut å rope henne inn att. "Men du, har du ikkje høyrt om Johan Harstad, da? Han er også norsk, og nettopp kåra til vinnar av Europese Literatuurprijs 2018 i Nederland med Max, Mischa & tetoffensiven! Prisen blir delt ut i Haag i oktober, og du berre MÅ lese den boka!"

Eg tok meg i det, vog boka tungt i neven og tenkte med meg at nei, dette meisterverket får ho vel med seg om ikkje eg set laurdagen på ende for henne. I mellomtida kan eg sjølv nyte Harstadtilstanden eg har gått inn i i lange, frydefulle drag. God helg!

Norsk bloggar: Merete

fredag 7. september 2018

Tre Diktardagar til ende

Førre helg gjekk Diktardagar av stabelen i dei tre bygdene Lom, Skjåk og Vågå. Totalt 27 større og mindre arrangement stod på programmet på litteraturfestivalen der 200-årsjubiléet til Aasmund Olavsson Vinje og barne- og ungdomslitteratur var tema.

Arnfinn Kolerud og Snillionen.
På biblioteket inviterte vi sjølvaste Arnfinn Kolerud på kanelsnurr torsdag. Han var hyra inn til å besøkje 6. klassingane i dei tre kommunane. Dei fekk den glede å høyre han prata om den kritikarroste Snillionen som handlar om Frank og mor som vinn 24 millionar i Lotto. Kva elevane ville gjort om dei vann og om mykje pengar gjer oss slemme, vart diskutert i klassene. Forfattaren kunne røpe at i alle klasser på alle skular var det minst ein av gutane som ville kjøpt seg Lamborghini for pengane. Det slo ikkje feil blant 6. klassingane i Lom heller, men ein realist i gruppa meinte at ein Lamborghini passa dårleg på vegane her i Lom.

Torsdag kveld var det filmsnurr og framsyning av TV-programmet Vinje i Jotunheimen frå 1968. Der fortel professor i nynorsk språk og litteratur ved Universitetet i Oslo, Olav Midttun, om Vinje sitt forhold til Jotunheimen. Litt sus i salen vart det da vi kunne fortelja at Vinje overnatta akkurat her i dette bygget i oktober 1861, da han tok inn hjå presten Aars. Slik fjernsyn blir det ikkje laga lenger, og vi som var samla, synest at det er litt leit. Vi var einige om at det hadde vore ei triveleg og lærerrik stund. Gode forteljarar går aldri av moten.
Cecilie Enger les frå Pust for meg.
Laurdag fekk biblioteket besøk av Cecilie Enger som hadde opplesing og prata om den siste boka si, Pust for meg. Det var ein engasjert forfattar som tok opp spennande og tankevekkjande tema, og vi kan varmt anbefale andre bibliotek å invitere Cecilie på forfattarbesøk.

Johan B. Mjønes med den nye boka Heim.
Det gjekk elles slag i slag heile helga, og underteikna sprang frå det eine arrangementet til det andre med diverse hattar. På bokbadet laurdag kunne ho senke skuldrene og legge frå seg alt ansvar og berre kose seg i bokbadet med Maria Parr, Cecilie Enger, Johan B. Mjønes og Magnhild Bruheim som skrubba med røynd hand. Dei to vise kvinner på biblioteket var ekstra nøgde med at nettopp Johan kasta seg rundt og steppa inn i siste liten etter at den eine melde avbod til bokbadet. Når vi i tillegg vart honorerte med signerte eksemplar av den nye boka hans, Heim, var vi så nøgde at vi ikkje får plass til å uttrykkje det her i dag.

Rita
Rita

fredag 31. august 2018

"Her er so vænt, det kann meg grøta"

"Her er so vænt, det kann meg grøta,
for det um eg er vaksen Karl,
for Dal og Fjøll og Sol meg møta
som heime, daa eg liten var."

Frå Ferdaminni av Aasmung Olavsson Vinje

Jettsetra bada i kveldssol inst i fjelldalen

Under store arrangement er det støtt gildt å spela på godlag med veret, for slik å få synt fram vakkersida åt heimbygda. Det var difor knytt spenning til om dette ville slå til då det første arrangementet under årets Diktardagar skulle haldast i går kveld. Det var lagt opp til vandring i fotefara til Vinje inn til Jettsetra i Vågå, der Ola Grøsland skulle vise veg og fortelje om Vinje sine vandringar i området sommaren 1860.

For ein start dette vart på den lange rekkja hendingar knytt til desse Diktardagane! Turguiden Ola hadde gjort særavtale med alle dei rådande vergudane, som sytte for at leia der Vinje hadde trakka før oss no låg og skein som ei glansros i kveldssola. Til mitt hell fekk fire karar i følgjet på tur opp fjellvegen vanskar med bilen, og eg kunne by på skyss dei siste høgdemetrane, åleine som eg var i min vesle kvite. Praten gjekk laust, og eg vart etter kvart litt sett ut, då eg skjønte at det var ein mine favorittoversetjarar som sat i baksetet, saman med ingen ringare enn oldebarnet til sjølvaste Georg Sauerwein! Språkmakta breidde formeleg om seg i baksetet, og eg kjende meg med eitt litt priviligert som fekk skysse slike folk til fjells.


Inst i fjelldalen nådde vi kveldssola akkurat tidsnok, der leiaren av Mållaget Ivar Kleiven, Kari Hølmo Holen, møtte oss med varm bålkaffe og fersk snippbakst, før eigarane av Jettsetra fortalde om historia til sjølve plassen. 35 lydhøyre vandrarar høyrde deretter Grøsland fortelje om denne særeigne mannen som namna Jotunheimen, og sidan skreiv så vakkert om si oppleving av desse heimtraktene våre:

"Kver Sin og Segi stram seg spenner;
og løyst eg er af alle Band,
og paa mit Hovud liksom kjenner
eg livsens varme signad Hand"

Frå Ferdaminni av Aasmung Olavsson Vinje
(Seni = sene)


På heimveg trilla den runde raude stilt over fjellradene, medan vandrarane rusla tenksame gjennom lyngen i det velsigna vakre lendet, rike i sjela og litt klokare enn før på dagen. Takk, Diktardagar!

Fotefarbloggar: Merete


fredag 24. august 2018

Bestemødre med blaute draumar

For ein sommar! Dette var ferien då sjølv ei gammal, tørr bibliotekarbestemor spratt heit og bortimot naken mellom innturka bekkefar i fjellet, og vedgjekk glatt at ho hadde blaute draumar om nettene. Graderstokken stanga blodraudt i taket veke etter veke, og dei mange planlagte dagsturane ruslande i sjøldæle i fjellet laut rett som det var vekslast inn i sløve lesestunder i skuggen av trollfuru bak hytta. Og der, rett ved sida av furuleggen, møtte eg denne ferien det mest fortryllande vesle vesenet ein aldrande bibliotekar kan støyte på: Ein søt perleugleljukling hadde nysst segla ut av den trygge kasseheimen oppi krona, og sat fortumla i graset og tok inn lydane og vibrasjonane frå den store verda. Ei fortuleg samtale hadde vi der på bakken, før den vesle intelligente fjørkledde krakte oppover i fjellskogen. Slik ei oppleving!

Bibliotekaren i møte med Vesle Perle
Ei anna sjeldan oppleving var då niesa på hyttebesøk overvelda lykkeleg over sommarens første regnskur sette seg ut for å nyte veret som endeleg kom. Bok og bunding (strikkety) vart grunna omstenda att innomhus...

Niese nyt veret


Som formidlande bibliotekar tek ein aldri heilt fri frå gjerninga. Støtt, støtt må ein oppdatere seg på ny litteratur, helst litt utanom dei bøkene alle andre les. Denne sommaren har ein rumensk forfattar gjort djupt inntrykk på meg med romanen Hvorfor barnet koker i polentaen. Avdøde Aglaja Veteranyi formidlar i denne boka ein oppvekst utanom det vanlege, der forteljingane to systre fortel kavarandre blir det faste haldepunktet i eit omflakkande tilvære. Ei bok frå 1999 som kanskje er meir aktuell no enn då ha vart gjeven ut. Heldigvis for meg, kom ei av mine beste litterære venninner på besøk til meg i fjellet i sommar, så vi fekk utveksla nytt på bokfronten medan vi rusla frå fjellvatn til fjellvatn. Kanskje tek vi oppdrag saman også denne hausten..?

Dreamteam på pappkrustur

Elles trimmar underteikna for tida bicepsen med Johan Harstad, som eg kan vedgå er både ei glede og eit ork å ligge under i ektesenga. Med over 1000 tettskrivne sider er Max, Mischa & tetoffensiven litt i overkant sjølv for meg, men eg trøystar meg med at det sikkert hjelper på grevinnhenget...
Og medan sjefen sjølv er i Vinje og held store foredrag, let vi andre oss ikkje affisere av at ho i vanvare sette att ei gild skål proppa med søte sjokoladebitar før ho reiste, plassert slik at vi ikkje kunne unngå å tusle forbi maange gonger... God helg!

Sjefen hadde ein gong ei lade...


Bloggar: Merete, som et berre plommer...





fredag 17. august 2018

Bibliotekturisme

Medan BibliotekAre hoppar på lette fot over lynget, over lynget, og nyt dei siste feriedagane i høgfjellet med si kjære, er viskvinnene attende i den vante tralten der dei drikk sin daglege morgonkaffi med betraktningar over livet og litteraturen. Kva dei har på nattbordet, er eit dagbokblad i seg sjølv. Minst. Men vi kan røpe så mykje som at bestemorbibliotekaren har oppdaga Johan Harstad sidan sist. Med augun oppi hårgarden og fistel i målet, legg ho ut om Max, Mischa og tetoffensiven. Boka er på over tusen sider, og innimellom kaffislurkane kan ein nå rett som det er sjå at ho sit og fleksar med biscepsen. Ho om det.
Lesande bibliotekar
Sjølv om det syng på siste verset for sommaren, ser det ut til å vera høgsesong for bibliotekturisme.  Førre veke reiste eg sjølv frå det trygge Innlandet til det store Utlandet som bibliotekturist. Eg gjesta Almedalsbiblioteket i vakre Visby og var ein tur innom stasbiblioteket Stockholm stadsbibliotek.
Bernadette Holmes, bibliotekar og bibliotekturist
frå Perth, Western Australia
Denne veka oppdaga vi to damer som spankulerte rundt og skvatta (ikkje skvetta!) i kvar ein krik og krok på biblioteket. Det var ikkje vanskeleg å skjøne kva dei var. To typiske bibliotekturistar frå sjølvaste Barcelona. Sidan spansken er avgrensa til Por favor-valfag i 8. klasse, og sidan bibliotekarane frå Barcelona akka seg over den skrantande engelsken sin, vart kommunikasjonen så som så, men dei var imponerte over lydboksamlinga vår. Sånt no hakke vi i Barcelona, sa dei. Og dei syntest at barneavdelinga var muy bueno, very nice! Trass språkbarrierane følte vi at vi var på bibliotekarisk bølgelengd, og i går kom ein ny bibliotekar innom og sette ord på det for oss. "Librarians are the same all over the world", sa Bernadette, som kom all the way from Perth, Western Australia. Vi nikka og ynskjer bibliotekturistar og andre farande fantar frå fjern og nær hjarteleg velkomne innom. Det tykjy åss æ jælma tyle, og håpar vi kan uttrykkje det slik at alle skjønar.
Almedalsbiblioteket. Kombinasjon folke- og universitetsbibliotek.
Til dei fastbuande kan vi melde om at Diktardagar nærmar seg, og vi har bøkene. Les deg opp før dagane set inn! Sommartidene er over, og frå neste veke er opningstidene som før. Vi har restsal på bibliotekboksarar for tida. 20 kronor per stykk! Løp og kjøp! Og så har sanneleg startskotet gått for ein ny, god bokhaust, folkens! Great expectations, som døm si i utlandom. Vel møtt!
Bibliotekturist Almedalsbiblioteket
Rita

fredag 27. juli 2018

Tre vise kvinner rider igjen

Det er ferietid og sjefen rular aleine på jobb. Innimellom kaffislurkane og trivelege bibliotekgjestar frå fjern og nær, får ein ein sjeldan gong tid til å bla litt i bøker og drive litt fagleg oppdatering. Ein dag denne veka var ein slik sjeldan gong. Eg hadde inntatt skrankeposisjon, sat og las meg opp på litteratur- og kulturformidling, og ante fred og inga fare. Best som eg sat der, kom eg over ein artikkel om formidling på bibliotekbloggar. Hm, det er jo spennande saker, tenkte eg. Skal tru kva dei skriv om det.

Vinje-utstilling i høve 200 årsjubileet for Aasmund Olavsson Vinje,
han som fann namn til Jotunheimen. 
Og jau, det var spennande det vart! Brått lyste overskrifta: "Tre vise kvinner i Lom - litteraturen og hverdagen" mot meg. Det var herrane Knut Oterholm og Kjell Ivar Skjerdingstad på OsloMet som hadde gått viskvinnene ganske så grundig etter i saumane og skrive artikkelen. Ni sider var via bloggen vår med analysar av utforming, korleis vi skrudde innlegga våre og måten vi driv litteratur- (og bibliotek)fomidling på. Dette var naturleg nok særs interessant lesnad, og ein kjende formeleg ein sat og vaks bak skranken, faktisk så til dei grader at ein måtte justere stolen litt ned. Eg kan trygt (sidan dei to andre har ferie) på vegne av oss alle, takke og bukke for at vi har blitt trekt fram og for at bloggen vår har blitt granska på ein slik inngåande og framifrå måte. Vi ser på det som særs ærefullt, morosamt og litt skummelt. Blogginnlegga våre blir som regel til utpå dagen fredag, som regel i hui og hast med helga stundande til, og vi skal ikkje kavere for at alt som står der er like nøye gjennomtenkt heile tida. Men sjølv om vi ikkje alltid handlar med medvit og vilje, har vi hatt ynskje om at bibliotekbloggen skal ha eit personleg preg, just a little of that human touch. Vi vil at det skal vera triveleg og folk skal ha ei positiv oppleving når dei gjestar biblioteket, både det fysiske og det digitale rommet. Biblioteket er ein institusjon med bøker og menneske, eller bibliotekarar som dei også kallast, og det er bibliotekarane som skapar biblioteket i lag med gjestane. Som Scott Bonner på Ferguson Municipal Public Library skreiv på Twitter denne veka: Libraries are made of 1) librarians and 2) stuff. Eg kunne knapt vore meir einig og trur det er akkurat det bloggen vår speglar.

Vi driv samlingsutvikling og veler um.
Artikkelen i Litteratur- og kulturformidling. Nye analyser og perspektiver (2015) sette tankane i sving. Etter nokre runder med meg sjølv fann eg ut at bloggen måtte attende til kjeldene, til sitt sanne eg. Sjefen tok seg den fridom å endre tittelen til Tre vise kvinner igjen med eit tillegg om viseguten, vår alles kjære BibliotekAre. Sidan han er den kule blant oss, må han pent finne seg i dette. Iblant må sjefar vise musklar, slik er det med den saka, og sjølv om att og fram er dobbelt så langt, så må det til iblant.

Det skal løne seg å skrive om bibliotekarar.
Det skal det.
Elles kan vi melde om svært hyggeleg sommartrafikk på biblioteket. Folk av alle slag kjem innom. Vi kan slå i bordet med tsjekkiske bibliotekarar som er vande med teieplikt i biblioteka og mest ikkje tør opne nebben. Vi kan melde om sky, unge menn som søkjer bibliotekets ro og låner seg danningslitteratur og om tissetrengte spanjolar utan kontantar til offentleg toalett. Hordar av ungar kjem for å leite etter Sommerles-kodeord, låner og slukar heile seriar med mysteriebøker i ein jafs. Og bra er det! Kvantitet tel nemleg i beste slukealder. Dei nasjonale lånekorta fungerer som aldri før. Bøkene våre får seg lufteturar til Bergen, Nordfjord, ja, til og med heilt frå brynaste Jæren kjem dei for å låne seg ferielesnad i Lom. Er ikkje det makalaust awesome, så veit ikkje eg!

Etter dagens dont loggar sjefen av for eit par veker ferie. Ciao for now!

Rita


fredag 6. juli 2018

Bibliotekets venner i Lom

Sist i april skreiv vi om tronge tider og trufaste lånarar i innlegget  Lånarane set i gang innsamlingsakjson. Vi deppa over ein botnskrapa kommuneøkonomi, men gløden frå trufaste lånarar vermde godt i skjelvande bibliotekarhjarto. Godt over to månader seinare logar elden framleis som eit vennskapsbål mellom biblioteket og lånarane. Gruppa Bibliotekets venner i Lom samlar inn sårt tiltrengte kroner via vippsa og bankoverførte gåver gjeve av godhjerta menneske med engasjement for biblioteket. Vi takkar audmjukt for all støtta, og lovar å forvalte pengane til det beste for biblioteket og lånararane. Ein føresetnad for å ta i mot slike pengegåver er at tilskota ikkje på noko vis vil styre innkjøpa våre, men inngå som ein del av det totale bok- og mediabudsjettet til det beste for samlinga og lånarane våre. Vi er rørde over omtanken og engasjementet i ein vanskeleg situasjon, og sender ein sommarvarm takk til alle som engasjerer seg i saka! Biblioteket femner jo folk av alle slag i alle aldrar frå alle lag av folket, så gåvene dykkar kjem rett og slett alle til gode!

Neste veke må de stelle godt med Are, mannen som skal stelle biblioteket einsleg. Sjølv impregnerer eg fjellskoa, kastar BH`en og tek ferie i vekesvis, men det skulle ikkje fortuste meg om ein nysprek sjef snart dukkar opp att bak skranken. Retteleg god sommar til dykk alle!

Bloggar: Frilyndte Merete