Tre vise kvinner

Tre vise kvinner har blitt to vise kvinner og ein visegut.
Om større og helst mindre hendingar på Lom folkebibliotek.

fredag 24. mai 2019

Nært og sterkt på Litteraturfestivalen

Tida ville det ikkje slik at vi fekk med oss så mykje av Litteraturfestivalen dette året, men eit stutt besøk i går innfridde så til dei gradar. Tre nøye utvalde økter fekk eg med meg, og for ein gongs skuld var eg litt glad for at eg reiste åleine. Det som vart presentert her var så sterkt for meg at eg fleire gonger laut klype meg hardt i den tynne huda på innsida av underarmen for å døyve den psykiske smerta eg kjende på i rommet. 

Alf Kjetil Walgermo og Brit Bildøen i rørande samtale.

Først fekk eg med meg samtalen mellom Birger Emanuelsen og Monica Isakstuen rundt temaet "Vær snill med barna". Birger Emanuelsen er ein forfattar eg har hatt stort utbyte av å lese fleire bøker av, og den siste, "Jeg skal beskytte deg", sette verkeleg spor i meg. Her møter vi ein far som fryktar terrorangrep og katastrofer meir enn alt anna, og såleis gjer alt han kan for å oppdra den fem år gamle sonen sin til å bli sterk nok til å takle alle moglege tenkte traume. Under store delar av boka sat eg med ei kjensle av at faren snart ville kome til å mishandle den vesle guten, og forteljinga var på same tid både skremmande og attkjennande. Isakstuen har i den siste boka si, "Rase", skildra livet som småbarnsmamma med tvillingar. Lesaren får her verkeleg kjenne på kjensla av alt held på å rase, når kvardagen gong på gong tippar over for den unge mora. Også her vil mange kjenne seg att i det vanskelege med kjensler i kvar ende av skalaen som ligg nær og gnissar mot kvarandre. 

Liv Mossige, Frederik Svindland og Tina Åmodt. Gratulere!

Like etter var det duka for utdeling av Bokhandlernes forfatterstipend i Søndre Park. Der fekk eg gleda av å oppleve ein av mine favorittar, Liv Mossige, blir heidra for skrivekunsten sin. Saman med Frederik Svindland og Tina Åmodt utgjorde ho ein flott trekløver unge forfattarar vi kan gle oss over vidare kvalitetslitteratur frå. Mossige har eg sjølv formidla på fleire titals bibliotek rundt om i landet, og stundar spent på neste bok.

 


Før toget heim vanst eg akkurat den rørande stunda med Brit Bildøen og Alf Kjetil Walgermo; "Livet uten barn". Walgermo snakka her om sorga over tapet av eit barn som døydde rett før fødselen, medan Bildøen prata om sorga ho opplevde over det livet som aldri vart, då ho og mannen fekk endeleg avslag på adopsjonssøknaden sin. Båe snakka svært personleg og nært om dei to rørande bøkene, "Du som er i himmelen" og "Tre vegar til havet". Flotte forfattarar med sterke stemmer som fortener å bli lese og høyrt av mange.

Takk til Lillehammer Litteraturfestival for nok ein flott festival!

Bloggar: Merete

torsdag 16. mai 2019

Pikene med stakken


Eit innlegg tidlegare publisert for nøyaktig 10 år sidan:


For lenge, lenge sidan, den gong digitale mediar og drivhuseffekt var ukjende fenomen, og somrane var eit uendeleg eventyr med fantasirik leik blant skrukkete, tørre kuruker og spretne myrlappar, møttest to svært så ulike småfrøkner på ein liten grendaskule. Den største av dei to -ei høgreist og stram jente med ein illsint sverkil i luggen- tok dagane og livet seriøst, og trass i ein utprega høg intelligens og kreative evner, var sjølvtilliten stor som ei ert bak den allereie då djupe fura mellom augbrynene. Den andre førkja -ei trillrund og blidspent berte med ein litt mindre sint sverkil i front- tok livet ikkje fullt så høgtideleg, og satsa heller på at det meste gjekk lell. Felles for dei båe var ein urokkeleg høg respekt for autoritetar, den gongen hovudsakleg representert ved lærarstaben på den vesle skulen, samt ei gryande interesse for bøker, menneske og dei verkeleg store ting her i livet. Lite visste dei den gongen at dette skulle bli deira veg og gjerning i ei felles framtid for og med litteraturen.

17. mai 1977 vakna dei to småfrøa opp til sol, kvitkokte plagg og nystrokne, kvite forkle til dei nusselege rondastakkane av varierande lengd, samt nypussa sko og reinvaska strømpebukser -i varierande kulør. Vasskjemde og stivpynta stilte dei seg lydig opp mellom ørsmå, grøne musøyro i den bleike vårsola for at føresette skulle få forevige dei to englane, som faktisk var -og er- jamgamle, dersom nokon av ymse grunnar skulle tvile på dette... Dette var den gongen den minste av dei to hadde større bringe å skryte av under det tronge bunadslivet -i dag er ho glad stakken dekkjer det ho måtte ha av former som på merkjeleg vis har sigi nedover og pakkar andre delar av kroppen beskyttande inn.

Etter 12 års felles skulegonge skildest vegane til desse to, og på kvar sin kant utdanna dei seg til lærarar i håp om sjølve å vera i sentrum for den beundrande respekta dei sjølve hadde for slike overmenneske langt attende i tida. Båe gifta seg med menn frå 1966-årgangen, og båe fekk ein son og ei dotter, før vegane deira atter møttest. Då hadde langførkja allereie delvis omskolert seg til bibliotekar, og dreiv institusjonen "Lom folkebibliotek" med stø hand. Naturlegvis vart gjensynet gledeleg då golvracaren av dei to vart tilsett under biblioteksjefen, som uutdanna barne- og ungdomsbibliotekar. Det lyt også nemnast at dei båe vart velsigna med kvar sin son til på litt eldre dagar, så likskapen held fram også i så måte.

Ringen vart på eit vis slutta her, men som alle veit; ein sirkel har ingen ende, og vi to jentene på bildet ser ljost på ei lang og innhaldsrik framtid saman blant alle bøkene, all skratten og alle dei uendelege, gjevande diskusjonane vi frå tid til annan gjev oss ut på -med ymse konklusjonar som resultat... Så får vi sjå kven av oss som har den djupaste skrukken i skallen når det lir så langt at vi trillar rundt på Lom helseheim med kvar vår fullasta rullator med bøker i håp om stadig å nå fram til nye lesarar...

Ha ein strålande nasjonaldag -med eller utan bunad (stutt eller lang sådan) og fure i panna! HIPP, HIPP, HIPP!!!

Bloggar : "Bolla" M.

fredag 10. mai 2019

Ved dugurdsleite

Vi diggar Litterær lunsj! For eit kjærkome arrangement i biblioteket vårt! Opplegget krev ikkje mykje korkje av oss eller dei oppmøtte, vi nyter godt av samarbeidet med dei flittige bygdekvinnene, og det skapar liv i lokala våre til og med på ein kvinsur maidag som kjenner vinteren kaste ispiler inn i drivverket. 

I dag kom heile 15 lomverar for å eta dugurd saman med oss og høyre oss lese frå nokre favorittar, og i vår målestokk er dette veldig bra! Med to bibliotekarar og to medhjelparar attåt, vart vi då ei solid lita samling litteraturengasjerte. Are las novella "Skråstilt tann" frå boka "Mjølketannmuseet" av Marit Kaldhol, medan underteikna fekk smetta inn tips om både Tommi Kinnunen, Katja Kettu, Jon Kalman Stefansson, Mikael Niemi og Ola Henmo med den ferske boka om Torstein Lerhol. Ei beint fram triveleg stund rundt kaffibordet! Ei ekstra fjør i manken for den vidaregaånde skulen vår, som stilte med fire tilsette og ein elev til dugurds i dag! Vi vart ikkje så reint lite imponerte då ein russ dukka opp på dette først i mai!


Vi satsar på  at vi får  gjennomført ein Litterær lunsj til før sommarferien, så sprei bodskapen og følg med på heimesida og sosiale plattformer. God helg!

Dugurdsbloggar: Merete

fredag 3. mai 2019

Akk, kjære mai, hvor gjerne gad jeg i marken gå!

Bibliotekdialogar:

BibliotekAre: - Noen har stjært kondomet!
Merete: - Og så heinn som ha gått ut på dato, da!

Vi vil berre varsle om at biblioteket ikkje tek ansvar for eventuelle ungar som måtte dukke opp som resultat av eit stole kondom. Dette til orientering.



Elles har vi gått inn i mai, du skjønne, om ikkje fullt så milde, og i dag tidleg kunne flugune på veggen høyre lystige plystretonar frå kvar ein krik og kvar ein krok på biblioteket. Det har lett for å bli film av slikt her i garden. Vil du bli med, så plystr på! God fyrste maihelg, då!


Rita

fredag 26. april 2019

"Bjønn er bjønn" -eller..?

Påska kom med våren, linerla, varmen og freknene. Snøen rotna rundt skifára, og maurane heldt hektisk opprydding i tuene bortover i fjellskogen. Det sugande skiføret innebar for min del mindre ski og meire lesing. Dumt for skrotten, godt for hovudet. Og FOR ei bok eg avslutta palmehelga med! 

Koke bjørn av Mikael Niemi er nok den boka som har gjort mest inntrykk på meg det siste året, ved sida av Leksikon om lys og mørke av Simon Stranger. Stemninga i denne romanen er heilt ekstraordinær; lydane, luktene, bileta og dei trolske skildringane grev seg inn i sjela og blir der. På sitt grovaste kan Niemi minne om Katja Kettu, medan han på sitt mest poetiske tangerer sjølvaste Jon Kalman Stefansson. Prosten Læstadius og sameguten Jussi blir med meg for godt vidare i livet, på lik line med ein annan Jussi, stakkaren eg las om i boka Skår av Tommi Kinnunnen seinare i påska. Finsk og islandsk litteratur har verkeleg innteke ei særstilling i det litterære lendet for min del. 

"Skaubjønn". Ikkje slagbjørn...
Då eg avslutta Niemi, gjekk eg inn i ein kjærleikssorgliknade tilstand, der inga ny bok freista. Kjensla av at det var slutt tyngde meg slik at eg bar med meg både Jussi, Læstadius og bjørnen gjennom dagane som eit sviande sår. Difor lyt eg nok skulde Niemi for den litt flaue episoden eg råka opp i palmesundag. Gjestane frå Sørlandet sat saman med oss ovanfor hytta vår og korsa seg over utsynet av dei eindelause radene av kvitkvasse fjelltoppar, då den eine spurde om det fanst "skaubjønn" i området. "Ja, faktisk har det vore eit par tilfelle av streifdyr her i seinare år, men dei er ikkje stadbundne her, nei", klarte eg å gurpe ut av meg, med Niemibjørnen friskt i minnet. Påskegjesten glåmde skakt på meg og skjulte eit glis bak den gilde neven. Smeden støytte meg skamfull i ryggen med eit flautt "Merete, da...", før eg var tilbake i kvardagen. Aldri skal eg visst lære å tenke før eg pratar, og ilt vil eg nok støtt ha for å trakke ut av den litterære tilstanden eg ofte bur i... Men for å ha mitt på det tørre: Det er godt mogleg at eit par "skaubjønnar" har streifa forbi fjella her også, altså!

Ein kunnskapsrik Ekeberg på besøk
Elles viser realiteten etter oppteljinga av Vinterlesskjema at lomverane har sett rekord med heile 68 deltakarar som til saman har levert 118 skjema. Dermed har det vorte lese totalt 590 bøker under kampanjen, som vara frå 1. november til 15. april. Dette feira vi i går med ei verdig avslutning, der Jan Ove Ekeberg levande fortalde om vikingar og kongar, krigar og slag, før han gav oss eit innblikk i korleis han jobbar som forfattar. Ein utruleg kunnskapsrik og artig mann å ha på besøk! Hurra for leselyst i Lom!

Bjørnebloggar: Merete

fredag 12. april 2019

Opningstider og forfattarbesøk!

Etter ein vårvinter med høgt aktivitetsnivå blant bibliotekarane, er tida inne for avspasering. Bestemorbibliotekaren avspaserer sikkert til hytta si i knallvêret som har vederfaret oss i dag. BibliotekAre har vi mest ikkje sett etter at vi drog han med oss til Trondheim og Gjøvik, men i dag skal han preike om teikneseriar for 9. klasse og vera med på N-Games i efta, så nå svinsar han rundt og leitar fram sprelske seriar til kidsa. Underteikna har avspasert gjennom Slottsparken tidlegare i veka, så over påske er vi attende alle som ein, ferdig avspaserte og klare for nye dystar.

Vi har elles to viktige saker vi vil informere om i dag:

1) De har tre dagar på dykk til å skaffe dykk påskelesnad. Vi har ope til kl. tre i dag, 10.00 - 14.00 i morgon og 12.00 - 19.00 måndag. Det bugnar av nye og gamle bøker som ber som eplekarten: Les meg, kjære, les meg! Så vi håpar at de renner oss ned.


2) I veka etter påske er det avslutning på Vinterles. Forfattar Jan Ove Ekeberg besøkjer biblioteka i Norddalen. Han kjem til oss torsdag 25. april kl. 18.00. Få med dykk ein triveleg time på biblioteket med forfattaren som også er kjend frå fjernsynet! Velkomne skal de vera!



Bibliotekarane ynskjer dykk alle ei fortreffeleg påske i fjellet, på fjorden og i stuguveggen. Vi har bestilt sol, så hugs krem og god bok!

Rita


fredag 5. april 2019

Tour de Akershus!

Kjære bibliotekdagbok,

Klokka tikkar mot fire fredag, og eg har enda ikkje fått tid til å fortelja for deg frå den framifrå veka som har gått. Det er fordi det har gått i eitt, for å si det mildt. Det blir ikkje så mange orda når tampen brenn for helg, men eg skal dele nokre bilde frå høgst minneverdige stunder med deg.

Vi må starte med å å sende ein grandios takk til bibliotekar Ragnhild på Sørum bibliotek som inviterte oss til å prate om formidling for bibliotekarane sine. Nokre av kommunane på Romerike skal snart slå seg saman til ein gigantkommune, og i dette høvet vart vi, kollega Merete og eg, inviterte til å vera med dei på inspirasjonsdag på Blaker skanse.

Ikkje nok med det. Ragnhild informerte kollegaene sine rundt om i Akershus amt om at vi kom, og sanneleg min stakk vart vi ikkje hyra inn av Oddmund i Enebakk også, til formidlingsøkt for fleire bibliotekarar frå fylket. Dei ville også høyre om bibliotekdrifta vår og om klassikar-prosjektet der 63 bibliotek nå er med.

Og til slutt toppa dagen seg med klassikar-arrangement på Scene 5 på Lillestrøm med sjølvaste Edvard Hoem, litteraturkritikar Bjørn Ivar Fyksen, bibliotekar Ragnhild Malfang og to bibliotekarar frå Lom. Edvard Hoem er representeret i prosjektet med boka Slåttekar i himmelen. Bjørn Ivar Fyksen er ein av kritikarane som har vore med oss og utarbeidd lista med dei 25 beste bøkene frå 2013-2017. Etterpå. på nattoget heim til Lom, sat to Rui-jenter og klypte seg i sine armar små.

Nye klassikarar, Scene 5 Lillestrøm, Edvard Hoem i samtale med
Bjørn Ivar Fyksen, omkransa av Ragnhild Malfang og to Rui-jenter.
Foto: Karen Sletten Henriksen
Vi har ikkje landa heilt enda etter alt denne veka har bode på. Det har likevel ikkje vorte utprega mykje kvild korkje på laurbær eller anna. Den eine har førebudd og gjennomført ein bokprat i 3. klasse og registrert og prata ut eit ukjend tal bøker etterpå. I dag tok ho seg ein høgst velfortent dag til avspasering. BibliotekAre gjorde det same. Takka vera våre gode hjelparar kom underteikna i mål med sine tio tusen fakturagrunnlag som skulle inn innan fristen i dag. Vi har nå lagt eit solid fakturagrunnlag for vår vidare eksistens.

Våre gode hjelparar, Tonje og Shahroohk.
Takk for litt av ei veke alle de som takkast skal! God helg!

Rita