Fintfolk til gards!

Lomseggen og prestegarden (bilete lånt frå digitalt museum)

Sist laurdag var det annleis liv i tunet på den gamle prestegarden vår, då tida vart skruva 150 år attende og bubilar var bytt ut med hest og kjerre, joggesko med spikra solar og øyreproppar med fjonge hattar. Den unge Elise Aubert, ført i ordet av dyktige Sanna B. Rustad, fortalde levande frå trappa om dagleglivet i den gamle prestgarden. Ho kom til gards i standsmessig hesteskyss saman foreldra, presten Nils Frederik Julius Aars og fru Sofie Elisabeth Stabel, spelt av soknepresten i Vågå, John Rustad, og hans skjønne bibliotekarfrue Gunvor Bolstad Rustad.



Eilert Sundt (bilete lånt frå Arkivverket)

Den eine høge herren etter den andre dukka fram på inntunet i prestegarden denne kvelden, og blant kremen kan nemnast prins Karl, som kom ridande på hesteryggen frå Sogn i 1856, og kulturforskar Eilert Sundt , som budde i prestegarden under eit studieopphald i 1854. Også Aasmund Olavsson Vinje dukka opp på tunet her denne sommarkvelden, medan gardskaren hogde ved i slitt vadmelsbrok og tenestejenter bar vatn i vassele. Gjennom heile eftan let varme feletonar av Knut Kjøk frå hovudhuset, og sette dei frammøtte i retteleg god stemning. Endre Skjåk laga med hjelp av gode skodespelarar eit stemningsfullt tilbakeblikk på historia til dette Huset med Sjel, som vi så gjerne kallar det. Artig er det å tenkje på dei mange som har vore på besøk her gjennom tidene, både før og etter den triste brannen i 1936. Og alt, absolutt alt,  har den evig vaktande Lomseggen vore vitne til -i alle fall det som skjedde utanfor veggane i prestegarden...

Aasmund Olavsson Vinje og den vaksne Elise Aubert i muntert ordskifte inne på Lom folkebibliotek 2012...

Bloggar: Merete

Bloggen blir til mens vi går i stå

I går følte vi som Tor Jonsson at vi sleppte kvite fuglar ut i nattesvart, da vi la ut lenke til bloggen på BibliotekNorge-lista. Vi kjenner at det er litt skummelt med alle dei granskande og vurderande bibliotekarblikka på åndsverket vårt, men vi får håpe at de kjærleg dømer der ute. Det er svært gledeleg med nye lesarar og fylgjarar iallefall, og det er nyttig å få konstruktive attendemeldingar på det vi held på med. Det er kanskje ikkje sjølvsagt for alle at dei 3 vise kvinnene held til på Lom folkebibliotek... Det er også ytra ynskje om å få sjå korleis 3 vise kvinner ser ut, så med litt prøving og feiling har vi nå fått på plass både ein forklarande undertittel og eit forklarande bilete eller to på toppen.

For å vera litt over middels seriøs på ein dag som denne med så mange nye tilskodarar, så vil vi nytte høvet til å gje dykk ei stutt innføring i historia til bygninga vi held til i. Biblioteket i Lom er plassert på Gamle Loar, like ved stavkyrkja. Dette var den gamle prestegarden i bygda fram til 1916 (hovudbygninga til høgre på biletet). Prestegarden tente i lange perioder på 1800-talet som losjihus for dei fyrste velståande turistane som tok turen oppover dalen, og både kunstnarar, forretningsfolk og kongelege har overnatta her. Diktarar som Aasmund Olavson Vinje (i "Fjøllstaven min" 1862), Henrik Wergeland, Ludvig Holberg og Henrik Ibsen er blant dei kjende gjestane som har teke inn på prestegarden. Vil du lesa meir om livet på den gamle prestegarden, kan du låne Elise Aubert "Fra de gamle Prestegaarde" på eit bibliotek nær deg. Den store trebygninga gjekk tapt i ein storbrann i 1936, men eit nytt bygg vart reist i same stil på same tomta. I tida etter brannen har bygget husa folke-, framhalds-, real-, barne- og vidaregåande skule. Biblioteket flytte inn i 1. høgda i 2001 og er nå sambuar med friviljugsentral, stavkyrkjesenter, Loarutsalet og læraravdelinga til den vidaregåande skulen. Så blir det spennande å sjå kva framtida vil bringe for bygget og Loarområdet i sin heilskap.

Vi avsluttar bloggen i dag med eit par stjernespekka boktips og håpar alle får ei strålande fyrste helg i advent. "La deg ganske nedstirre av stjerner"! (Knut Hamsun: Under høststjærnen)

Stjernestøv

Stjernesamleren

Bloggar i stjernestøv: Rita

Teikninga av den gamle prestegarden er laga av Bjørn Holthe (i jubileumsboka til Lom og Skjåk sparebank frå 1973).